جدیدترین آمار گمرک نشان می‌‌دهد تراز تجاری ۷ماهه منتهی به مهر امسال رقمی معادل منفی ۷.۷میلیارد دلار است؛ رقمی بی‌سابقه که بیش از دو برابر مدت مشابه سال گذشته است. به نظر می‌‌رسد این کسری تجاری به‌دلیل رشد واردات ناشی از افزایش درآمد نفتی ایران بوده است و دولت تلاش دارد با کمک این درآمد قیمت‌‌ها در بازار داخلی را کنترل کند.

به گزارش پایروس به نقل از گسترش‌نیوز، معاون وزیر اقتصاد و رئیس‌ کل گمرک ایران اعلام کرد که تجارت خارجی کشور از ابتدای امسال تا پایان مهر ماه با ۶.۲درصد افزایش در مقایسه با مدت مشابه سال‌ گذشته به رقم ۶۴‌میلیارد و ۴۰۰‌میلیون دلار رسید.

میزان وزنی مجموع مبادلات تجاری کشور در این مدت ۱۰۰‌میلیون و ۴۰۰‌هزار‌تن بوده که نسبت به مدت مشابه سال‌ قبل ۲۳.۷۱درصد افزایش یافت. میزان صادرات غیرنفتی به استثنای نفت‌خام، نفت‌ کوره، نفت سفید و تجارت چمدانی، در این مدت ۷۹‌میلیون و ۵۰۰‌هزار‌تن انواع کالا به ارزش ۲۸‌میلیارد و ۳۰۰‌میلیون دلار ثبت شد که در مقایسه با مدت مشابه سال‌ قبل افزایش ۲۹.۳۲درصدی در وزن و کاهش کمتر از یک‌ درصدی در ارزش داشته‌است. همچنین در این مدت ۲۰‌میلیون و ۹۰۰‌هزار‌تن کالا به ارزش ۳۶‌میلیارد دلار وارد کشور شد که به لحاظ وزن ۶.۲۱ درصد و از حیث ارزش ۱۲.۶۱‌درصد در مقایسه با مدت مشابه سال‌ قبل افزایش نشان می‌دهد. آنچه در آمارهای گمرک قابل‌ تامل است روند کاهش ارزش صادرات ایران در بازارهای جهانی همچنان ادامه دارد و از طرف واردات نیز حجم واردات همچنان در حال افزایش است، در نتیجه تراز کشور در حال منفی‌‌‌‌‌‌‌تر‌ شدن است، در حالی‌که هنوز ۵ ماه به پایان سال‌جاری باقی‌مانده، تراز تجاری به رقم منفی ۷.۷‌میلیارد دلار رسیده‌ است، این در حالی است که در مدت مشابه سال‌ گذشته تراز تجاری کشور رقمی معادل منفی ۳‌میلیارد و ۳۶۹‌میلیون دلار بوده‌است، در نتیجه می‌توان گفت ادامه روند ۷ ماه گذشته باعث خواهد شد که منفی‌‌‌‌‌‌‌ترین نرخ تراز تجاری نسبت به سال‌های گذشته را شاهد باشیم.

از سوی دیگر افزایش قابل‌ توجه آمار واردات را می‌توان ناشی از افزایش صادرات نفتی کشور دانست. به‌نظر می‌رسد ایران در ماه‌های اخیر برای فروش نفت آزادی بیشتری داشته‌است و درآمد حاصل از آن را برای واردات بیشتر و کنترل قیمت‌ها در بازار داخلی صرف کرده‌است. از دیگر نکات قابل‌ توجه این آمار، افزایش قابل‌ توجه در وزن صادرات کشور است. وزن صادرات در مهر ماه امسال نسبت به مهر سال‌ گذشته ۳۲‌درصد رشد داشته‌است. با این روند پیش‌بینی می‌شود که وزن صادرات در سال‌جاری نسبت به سال‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۰ افزایش قابل‌توجهی داشته‌ باشد، هرچند به دلیل افت قیمت کالاها رسیدن به رقم ارزش دلاری سال‌های مذکور در هاله‌‌‌‌‌‌‌ای از ابهام قرار دارد.

بر اساس این آمارها در مهر ماه امسال بیش از ۱۱.۷‌میلیون‌تن کالا به ارزش ۴‌میلیارد ۱۵۶‌میلیون دلار کالا از کشور صادرشده و از سایر کشورها ۳.۳‌میلیون‌تن کالا به ارزش ۵‌میلیارد و ۵۵۷‌میلیون دلار کالا به کشور وارد شده‌ که به‌ معنای تجارت ۹‌میلیارد و ۷۱۳‌میلیون دلاری در ماه گذشته است. همچنین تراز تجاری ایران در مهر ماه رقمی معادل منفی ۱.۴‌میلیارد دلار بوده‌است.

آمارهای تجارت در مهر با شهریور سال‌جاری تفاوت عمده‌ای نداشته‌است. میزان صادرات از نظر وزنی ۳‌درصد افزایش داشته و از نظر ارزش دلاری یک‌درصد کاهش یافته‌است. همچنین وزن واردات در مهر نسبت به ماه قبل ۸‌درصد افزایش یافته، هرچند ارزش واردات تنها در حدود ۰.۶‌درصد افزایش داشته‌است.

مقایسه آمارهای مهر ماه سال‌جاری با مدت مشابه در سال‌ ۱۴۰۱ نیز نکات حائز اهمیتی را نشان می‌دهد. میزان صادرات مهر سال‌جاری نسبت به همین مدت در سال‌ گذشته از نظر وزنی ۳۲‌درصد رشد داشته؛ در حالی‌که ارزش صادرات تنها ۹‌درصد افزایش یافته‌است، در مقابل واردات مهرماه امسال نسبت به مهر سال‌قبل از نظر وزن ۳‌درصد رشد کرده در حالی‌که از نظر ارزشی بیش از ۱۸‌درصد افزایش را شاهد بوده‌است. این آمارها به این معناست که در وضعیتی که قیمت کالاها تحت‌تاثیر تورم در حال افزایش است اما همچنان کالاهای ایرانی در بازار جهانی با افت قیمت روبه‌رو هستند.

جزئیات اقلام صادراتی و وارداتی

بنابر آمارهایی که رئیس‌ کل گمرک ایران ارائه کرده، در هفت ماهه امسال صادرات کالاهای پتروشیمی به ۳۱‌میلیون‌تن و به ارزش ۱۲‌میلیارد و ۳۰۰‌میلیون دلار رسید‌ که از نظر وزن ۲۶‌درصد افزایش و از حیث ارزش ۱۲‌درصد کاهش داشته‌است.

همچنین در این مدت گاز طبیعی مایع‌ شده با ۲‌میلیارد و ۴۰۰‌میلیون دلار و اختصاص ۸.۳۷درصد، پروپان ‌مایع‌ شده با یک‌میلیارد و ۹۰۰‌میلیون دلار و ۶.۶۹‌درصد و بوتان مایع‌ شده با یک‌میلیارد و ۳۰۰‌میلیون دلار و ۴.۶درصد، سه قلم عمده کالاهای صادراتی بوده‌اند.

بررسی ارزش کالاها نشان می‌دهد که در هفت ماهه امسال متوسط ارزش گمرکی هر‌تن کالای صادراتی از ۴۶۶ دلار به ۳۵۷دلار رسیده که نشانگر کاهش ۲۳.۴۳درصدی است. در هفت ماهه ۱۴۰۲، ذرت دامی با ۲‌میلیارد دلار و سهم ۵.۵۳درصدی، انواع گوشی تلفن‌ همراه با یک‌میلیارد و ۵۰۰‌میلیون دلار و سهم ۴.۰۸‌درصدی و دانه سویا با یک‌میلیارد و ۲۰۰‌میلیون دلار و سهم ۳.۴۱درصدی، سه قلم عمده کالای وارداتی را به خود اختصاص دادند.

در همین رابطه معاون وزیر اقتصاد با تاکید بر اینکه متوسط ارزش گمرکی هر‌تن کالای وارداتی یک‌‌‌‌‌‌‌ هزار و ۷۲۱ دلار بوده که نسبت به رقم یک‌‌‌‌‌‌‌ هزار و ۶۲۴ دلار در هفت ماهه سال‌ گذشته، ۶.۰۳درصد رشد داشته‌است، گفت: میزان واردات کالاهای اساسی در این مدت ۱۳‌میلیون و ۲۰۰‌هزار‌تن و به ارزش ۱۰‌میلیارد و ۹۰۰‌میلیون دلار بوده‌است که با اختصاص ۶۳.۳۲‌درصد از وزن و ۳۰.۳۴‌ درصد از ارزش کل واردات در مقایسه با مدت مشابه سال‌ قبل افزایش ۱.۰۸درصدی در وزن و کاهش ۴.۸۶ درصدی در ارزش داشته‌است.

مقاصد عمده صادرات غیرنفتی

به گفته رضوانی‌فر، کشورهای عمده مقصد صادرات غیرنفتی کشورمان در این مدت به ترتیب شامل چین با هشت‌ میلیارد دلار، عراق با ۵‌میلیارد و ۴۰۰‌میلیون دلار، امارات‌ متحده‌ عربی با سه‌ میلیارد و ۷۰۰‌میلیون دلار، ترکیه با ۲‌میلیارد و ۷۰۰‌میلیون دلار و هند با یک‌میلیارد و ۳۰۰‌ میلیون دلار بوده‌است.رئیس‌کل گمرک ایران گفت: پنج کشور عمده طرف معامله واردات نیز در این مدت به ترتیب شامل امارات‌ متحده‌ عربی با ۱۱‌میلیارد دلار، چین با ۱۰‌میلیارد و ۴۰۰‌میلیون دلار، ترکیه با سه‌ میلیارد و ۸۰۰‌میلیون دلار، آلمان با یک‌میلیارد و ۲۰۰‌ میلیون دلار و هند با یک‌میلیارد و ۱۰۰‌میلیون دلار است. او با اشاره با اینکه میزان ترانزیت خارجی کشور در هفت ماهه سال‌جاری نسبت به دوره مشابه سال‌ قبل با افزایش ۱۴.۹۷‌درصدی روبه‌رو بوده‌است، افزود: میزان ترانزیت خارجی کشور در این مدت به ۹‌میلیون و ۳۰۰‌هزار‌ تن رسید.